P/E là gì? Cách tính, cách đọc và ba giới hạn của chỉ số định giá
Hai cổ phiếu cùng thị giá 80.000 đồng không vì thế mà đắt ngang nhau. Thứ đáng xem là nhà đầu tư đang trả bao nhiêu tiền cho mỗi đồng lợi nhuận doanh nghiệp tạo ra, và đó chính là câu chuyện của pe là gì trong phân tích cơ bản. P/E là viết tắt của Price to Earnings, lấy giá thị trường của một cổ phiếu chia cho lợi nhuận trên mỗi cổ phiếu.
Công thức chỉ dài một dòng nhưng nói được khá nhiều
P/E bằng giá cổ phiếu chia cho EPS. Giả sử một cổ phiếu đang giao dịch ở 80.000 đồng và EPS đạt 8.000 đồng, P/E bằng 10, nghĩa là thị trường chấp nhận bỏ 10 đồng để đổi lấy 1 đồng lợi nhuận của doanh nghiệp trong kỳ. Vì mẫu số là EPS, kết quả chỉ đáng tin ở mức mà khoản lợi nhuận kia đáng tin, nên trước khi đọc P/E thì nên nắm chắc cách tính EPS và những khoản mục dễ làm méo con số đó.
Trailing P/E và Forward P/E trả lời hai câu hỏi khác nhau
Chỉ số P/E cho biết thị trường đang trả bao nhiêu cho mỗi đồng lợi nhuận
Trailing P/E lấy lợi nhuận thực tế của 12 tháng đã qua, nên phản ánh đúng hiệu quả kinh doanh vừa diễn ra nhưng không nói gì về chặng đường phía trước. Forward P/E dùng EPS ước tính cho 12 tháng tới, hữu ích khi muốn đo kỳ vọng tăng trưởng, đổi lại nó chỉ chính xác bằng đúng độ chính xác của dự báo. Với doanh nghiệp có lợi nhuận trồi sụt theo chu kỳ, hai con số này lệch nhau khá xa, và bản thân khoảng lệch ấy đã là một thông tin đáng chú ý.
🔗 Xem thêm: EBIT là gì? Hai cách tính và một ví dụ bằng số cụ thể
Ba tình huống khiến P/E đơn lẻ dẫn tới kết luận sai
Trước hết, P/E chỉ có nghĩa khi đặt cạnh mặt bằng cùng ngành. Một doanh nghiệp có P/E 12 trong ngành mà trung bình là 15 thì đang được định giá thấp hơn mặt bằng chung, nhưng so P/E của một công ty công nghệ với một công ty sản xuất truyền thống thì phép so sánh đó không có cơ sở. Tiếp đó, P/E thấp không đồng nghĩa với cổ phiếu rẻ: nó cũng xuất hiện khi doanh nghiệp tăng trưởng chậm lại hoặc đang gặp trục trặc trong hoạt động kinh doanh. Cuối cùng, khi doanh nghiệp lỗ thì EPS âm, P/E âm và mất luôn ý nghĩa định giá, lúc này phải chuyển sang những thước đo khác như P/B hoặc dòng tiền.
Trailing P/E nhìn về 12 tháng đã qua, Forward P/E nhìn 12 tháng tới
Tại thị trường Việt Nam, vùng P/E lịch sử của VN-Index thường dao động quanh 10 đến 15 lần, thay đổi theo chu kỳ kinh tế và dòng vốn quốc tế. Đó là mốc tham chiếu để biết mình đang đứng ở đâu so với quá khứ, không phải ngưỡng mua bán. Với người sử dụng đòn bẩy thì việc đọc kỹ định giá càng quan trọng, bởi cơ chế ký quỹ và các mốc tỷ lệ bắt buộc sẽ khuếch đại cả phần sai trong giả định ban đầu, chứ không riêng phần đúng.
Cách dùng hợp lý nhất là xem P/E như câu hỏi mở đầu chứ không phải câu trả lời cuối cùng. Thấy P/E lệch hẳn khỏi mặt bằng ngành, việc tiếp theo là mở báo cáo tài chính để tìm nguyên nhân, đối chiếu với tốc độ tăng trưởng lợi nhuận, cơ cấu nợ và chất lượng dòng tiền.
Kết luận
Tóm lại, P/E trả lời đúng một câu hỏi: thị trường đang trả bao nhiêu cho mỗi đồng lợi nhuận. Nó chỉ có nghĩa khi đặt cạnh mặt bằng cùng ngành, mất nghĩa khi doanh nghiệp lỗ, và không phân biệt được cổ phiếu rẻ với doanh nghiệp đang đi xuống. Đọc P/E xong thì phần việc thật mới bắt đầu, là mở báo cáo tài chính tìm nguyên nhân đằng sau con số. Nội dung mang tính tham khảo, không phải khuyến nghị đầu tư.
P/E âm xuất hiện khi doanh nghiệp lỗ và EPS mang dấu âm
#vpbanks #dautuchungkhoan #phantichcoban