Hỏi đáp về ROE: năm trường hợp số liệu đặc biệt
Cách giải thích ROE thông thường giả định doanh nghiệp có lãi và vốn ổn định. Các câu hỏi dưới đây xử lý những trường hợp số liệu bất thường, nơi cách đọc thông thường dễ dẫn đến hiểu sai. Ai cần nhắc lại khái niệm có thể xem trang tổng hợp khái niệm ROE cho người mới.
ROE âm nghĩa là gì?
ROE bằng lợi nhuận sau thuế chia cho vốn chủ sở hữu bình quân. Khi doanh nghiệp lỗ, tử số âm trong khi vốn chủ sở hữu vẫn dương, vì vậy ROE âm. Con số này cho biết trong kỳ đó phần vốn của cổ đông bị bào mòn bởi khoản lỗ.
🔗 Xem thêm: ROA là gì: khác ROE ở đâu và ba chỗ dễ đọc sai
Vốn chủ sở hữu âm thì ROE còn dùng được không?
Minh hoạ: roe là gì
Vốn chủ sở hữu âm xảy ra khi lỗ luỹ kế vượt quá vốn góp. Lúc này mẫu số âm, và phép chia cho ra kết quả không còn ý nghĩa. Một doanh nghiệp vừa có lãi trong kỳ vừa có vốn chủ sở hữu âm sẽ cho ra ROE âm. Ngược lại, doanh nghiệp lỗ với vốn âm lại cho ra ROE dương. Trong trường hợp này người đọc cần bỏ qua ROE và xem trực tiếp lợi nhuận, lỗ luỹ kế và cơ cấu vốn.
Mua cổ phiếu quỹ ảnh hưởng ROE thế nào?
Khi doanh nghiệp mua lại cổ phiếu của chính mình, tiền chi ra làm giảm vốn chủ sở hữu. Mẫu số nhỏ đi trong khi lợi nhuận không đổi, vì vậy ROE có thể tăng. Khi thấy ROE tăng, người đọc có thể kiểm tra xem trong kỳ doanh nghiệp có mua cổ phiếu quỹ.
🔗 Xem thêm: Đọc P/B cùng ROE: hai chỉ số bổ trợ nhau thế nào
Minh hoạ: roe là gì
Lợi nhuận bất thường làm ROE thay đổi ra sao?
Một khoản lợi nhuận không đến từ hoạt động kinh doanh thường xuyên, chẳng hạn từ thanh lý tài sản, làm tử số tăng trong riêng kỳ đó. ROE của kỳ có thể tăng đột biến rồi trở lại mức cũ ở kỳ sau. Xem ROE theo chuỗi nhiều kỳ giúp nhận ra mức tăng không lặp lại. Bài cách đọc ROE và ba trường hợp dễ đánh lừa phân tích kỹ hơn các tình huống con số gây hiểu nhầm.
ROE cao có phải do vay nợ?
Có thể, nhưng không phải luôn như vậy. Theo quan hệ ROE = ROA × (Tổng tài sản / Vốn chủ sở hữu), ROE cao có thể đến từ ROA cao hoặc từ tỷ số tài sản trên vốn lớn. Vay nợ làm tăng tài sản mà không tăng vốn chủ sở hữu, vì vậy cùng ROA thì doanh nghiệp vay nhiều có ROE cao hơn, đi kèm chi phí lãi vay và rủi ro trả nợ. Đặt ROE cạnh ROA và tỷ lệ nợ giúp phân biệt hai nguồn này.
Kết luận
Minh hoạ: roe là gì
ROE âm, vốn chủ sở hữu âm, cổ phiếu quỹ, lợi nhuận bất thường và đòn bẩy nợ đều có thể làm con số ROE phản ánh sai tình hình. Trong từng trường hợp, việc xem lại tử số và mẫu số giúp hiểu đúng con số. Nội dung mang tính tham khảo, không phải khuyến nghị đầu tư.
#roe #hoidapchungkhoan #cophieuquy #docbaocaotaichinh #kienthucchungkhoan