Hai đường tính P/E cho cùng một kết quả: theo cổ phiếu và theo vốn hóa
P/E thường được học bằng công thức giá cổ phiếu chia EPS. Ít người để ý rằng có một cách tính thứ hai là lấy vốn hóa chia lợi nhuận sau thuế, và hai cách cho cùng kết quả khi dùng đúng số cổ phiếu. Bài viết trình bày cả hai trên số liệu giả định và chỉ ra chỗ dễ sai.
Cách thứ nhất: giá chia EPS
Giả sử giá cổ phiếu là 45.000 đồng và EPS là 3.000 đồng. P/E bằng 45.000 chia 3.000, tức 15 lần. Cách này dùng trực tiếp hai con số hiển thị trên bảng giá và trên báo cáo.
Cách thứ hai: vốn hóa chia lợi nhuận
Minh hoạ: cách tính p/e
Doanh nghiệp có 40 triệu cổ phiếu lưu hành, nên vốn hóa là 45.000 nhân 40 triệu, bằng 1.800 tỷ đồng. Lợi nhuận sau thuế phân bổ cho cổ đông phổ thông là 120 tỷ đồng. Vốn hóa chia lợi nhuận bằng 1.800 chia 120, cũng là 15 lần. Hai cách trùng nhau vì EPS là 120 tỷ chia 40 triệu, và phần số cổ phiếu triệt tiêu.
🔗 Xem thêm: Tốc độ tăng trưởng GDP thực được tính thế nào từ hai con số liên tiếp
Khi hai cách cho hai kết quả
- Lẫn số cổ phiếu: dùng số cổ phiếu đã niêm yết cho vốn hóa nhưng dùng số bình quân gia quyền cho EPS làm hai kết quả lệch nhau.
- Lẫn loại lợi nhuận: dùng lợi nhuận hợp nhất thay vì phần của cổ đông công ty mẹ làm P/E trông thấp hơn thực tế.
- Lẫn kỳ: giá hôm nay chia EPS một quý sẽ cho con số không so sánh được với P/E tính trên bốn quý.
Khi số cổ phiếu thay đổi giữa kỳ
Giả sử doanh nghiệp phát hành thêm 10 triệu cổ phiếu vào cuối kỳ, nâng tổng số lên 50 triệu. Vốn hóa lúc này tính trên 50 triệu cổ phiếu, còn EPS của kỳ vẫn dùng số cổ phiếu bình quân gia quyền, nhỏ hơn 50 triệu. Hai cách khi đó cho kết quả khác nhau, và chênh lệch phản ánh việc cổ phiếu mới chưa đóng góp trọn kỳ vào lợi nhuận.
Minh hoạ: cách tính p/e
Cách chọn cách tính
Cách giá chia EPS tiện khi đã có sẵn EPS và giá. Cách vốn hóa chia lợi nhuận tiện khi so nhiều doanh nghiệp theo quy mô hoặc khi doanh nghiệp vừa phát hành thêm cổ phiếu, vì người đọc dễ kiểm tra mẫu số hơn. Với bất kỳ cách nào, hãy ghi rõ lợi nhuận lấy kỳ nào và số cổ phiếu lấy tại ngày nào. Hướng dẫn tổng quát về cách tính hệ số giá trên thu nhập đi từ công thức đầu tiên.
Về ý nghĩa của con số 15 lần, bài cách đọc P/E và các giới hạn bàn kỹ về việc so với mặt bằng ngành và so với chính doanh nghiệp theo thời gian.
Kết luận
Minh hoạ: cách tính p/e
Giá chia EPS và vốn hóa chia lợi nhuận là hai biểu diễn của cùng một phép tính, miễn là các số được lấy nhất quán. Ví dụ giả định cho cùng 15 lần ở cả hai cách. Các số liệu trong bài chỉ để minh họa. Nội dung mang tính tham khảo, không phải khuyến nghị đầu tư.
#vpbanks #pe #vonhoa #chungkhoanvietnam